Wel en wee van de Donderslaghoeve

Iedere maand plaatsen we een originele heemkundige activiteit ‘in de kijker’. Ook een activiteit van jouw vereniging kan in de kijker komen! We zijn op zoek naar activiteiten die origineel of vernieuwend zijn, of een voorbeeldfunctie kunnen hebben voor andere organisaties. Voldoet jouw activiteit aan die criteria? Stuur dan een verslag en een aantal foto’s naar consulenten@heemkunde-vlaanderen.be, en wie weet staat jouw activiteit volgende maand op onze website.

Deze maand zetten we De Reengenoten, de heemkundige kring van Meeuwen-Gruitrode, in de kijker. Eind november organiseerde de heemkring een hele reeks activiteiten naar aanleiding van de nieuwe publicatie ‘Wel en wee van de Donderslaghoeve’ van bestuurslid Martin Vliegen. In de publicatie vertelt hij het verhaal van de verdwenen Donderslaghoeve in Wijshagen doorheen bijna 800 jaar geschiedenis.

Het goed ‘Donderslag’ in Wijshagen lag aanvankelijk zeer afgelegen, te midden van heide, vennen en moerassen. Ook de hoeve op het domein lag vrij veraf, tot in de jaren 1950 de verbindsweg tussen Meeuwen en Genk tot stand kwam. In 1797 werd het domein voor het eerst publiek verkocht aan particulieren, en dit als gevolg van de Franse Revolutie. Daarna was er regelmatig overdracht van eigendom door verkoop of erfenis. Soms hadden de privé-eigenaars er hun domicilie, maar gewoond hebben ze er nooit.

In maart 1964 verliet de laatste pachter de hoeve. Daarop werd de Donderslaghoeve een laatste maal verkocht en vanaf 1967 werden alle bedrijfsgebouwen afgebroken wegens leegstand en bouwvalligheid. Daarmee verdween de Donderslaghoeve helemaal uit het landschap.

Het boek over de Donderslaghoeve werd op 18 november feestelijk voorgesteld tijdens een academische zitting, met een voordracht en een ‘Cabaret de Donderslagh’ met fluitmuziek. Daphnis, een vierkoppige muziekgroep uit Grote-Brogel, zorgde in middeleeuwse kledij voor fijne aangepaste muziek en het Noord-Limburgs Instituut voor Kunstonderwijs vaardigde vier leerlingen af voor dictie en voordracht. Zij brachten de genodigden in de sfeer van minnestrelen en troubadours. De voorzitter van De Reengenoten en de burgemeester van Meeuwen-Gruitrode spraken met lof over het werk van auteur Martin Vliegen.

.
Daarna volgde de officiële opening van een tentoonstelling rond de Donderslaghoeve, waarvoor de heemkring ook samenwerkte met het Rijksarchief en het Kadaster uit Hasselt en met de Erfgoedkring Herkenrode-Kuringen. “De bezoekers konden er heel wat originele documenten bekijken,” vertelt Rik Hoogmartens, voorzitter van De Reengenoten. “Zo waren er gezegelde oorkonden van 800 jaar oud, een origineel pachtcontract van 1541, een paar nog ongelezen registers van de eeuwenoude laathof van Donderslag, 17de- en 18de-eeuwse verduidelijkende kaarten van het gebied en unieke prenten van de hoeve.”

.
In het dagelijkse leven op de Donderslaghoeve en de heide rondom speelden bijen een grote rol. Ook dit aspect kwam aan bod op de tentoonstelling. Jan Leyssen, secretaris van De Reengenoten, stelde oude voorwerpen uit de imkerij tentoon in zijn gereconstrueerde ‘biehal’. Ook vulde hij de tentoonstelling aan met bosbouwalaam uit zijn persoonlijke verzameling.

“Tijdens het weekend werd de tentoonstelling door meer dan 500 mensen bezocht,” vertelt Rik. “De bezoekers konden de tentoonstelling erg waarderen, en velen bleven nog lang napraten bij een lekkere Herkenrode Tripel.”

Voor de sportievelingen had de heemkring ook een historische wandeling uitgestippeld. Zowat 250 wandelaars kwamen de site van de Donderslaghoeve bezoeken. Onder goed voorbereide begeleiding van De Reengenoten wandelden ze naar de plaats waar de hoeve stond, naar de Heksenberg, de Automobielsweg, het Spechtenbos, en door de kleine vallei van het Donderslagbeekje.

Op maandag en dinsdag kwamen ten slotte ook zo’n 300 schoolkinderen uit Meeuwen-Gruitrode zich verdiepen in de geschiedenis van de Donderslag. “Van wat ze te horen en te zien kregen, hebben ze allicht blijvende herinneringen overgehouden,” meent Rik. “Ze luisterden naar verhalen over de verdrinkingsdood van een kindje in de poel voor de hoeve, de legendarische Heksenberg met de schat van Napoleon en de oorkonde met de zegel van paus Honorius III.”

“Dit weekend was zeker een hoogtepunt voor onze vereniging,” besluit Rik. “Niet alleen konden we een prachtige publicatie voorstellen, maar door de verschillende activiteiten konden we bij heel wat mensen, zowel jong als oud, enthousiasme opwekken voor onze lokale geschiedenis.”

Met dank aan Rik Hoogmartens voor het verslag en de afbeeldingen.

De publicatie ‘Wel en wee van de Donderslaghoeve te Wijshagen in de Limburgse Kempen (1209-1968)’ is geïllustreerd met talrijke foto’s en prenten in kleur en zwart-zwit. Het boek (256 pagina’s) kost 20 euro en kan besteld worden via www.dereengenoten.be.

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Activiteit in de kijker.