Online tentoonstelling over Belgische vluchtelingen in Engeland tijdens Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtten tienduizenden Belgen naar Engeland. Om hun verhaal niet te vergeten, creëerde  Amsab-ISG een online tentoonstelling over de verschillende aspecten van de vluchtelingenstroom. Het platform werd gerealiseerd op basis van een participatieve aanpak. Onder andere het onderzoek van heemkundigen werd geïmplementeerd in de tentoonstelling. Er worden ook tips aangereikt om zelf aan de slag te gaan met de materie.

Virtuele tour

Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog en bij de inval van de Duitsers in België kwam er een massale vluchtelingenstroom op gang. Van de ruim anderhalf miljoen Belgen die tijdens de Eerste Wereldoorlog naar het buitenland vluchtten, kwamen er in het Verenigd Koninkrijk alleen al circa 250.000 terecht; zowat 90 procent van hen verbleef in Engeland.

Op deze website kan men de verschillende aspecten (vluchten, noodopvang, onderwijs, werken, dagelijks leven, cultuur, terugkeer en nalatenschap) van het levensverhaal van de Belgische vluchtelingen bestuderen. Door te scrollen kan je navigeren tussen de verschillende onderwerpen. Net zoals een echte tentoonstelling kies je zelf welk pad je wil bewandelen, bij welke onderwerpen je even wil stil blijven staan en verder exploreren. De onderwerpen worden visueel ondersteund met foto’s en krantenartikels, maar ook gelinkt aan getuigenissen en een kleine contextualisatie. Met dit online platform wil Amsab-ISG deze bijna vergeten geschiedenis opnieuw levendig maken, maar ook wijzen op haar hedendaagse relevantie.

Het concept van de interface werd specifiek ontwikkeld voor deze virtuele tentoonstelling maar kan ook toegepast worden in nieuwe projecten. Geïnteresseerden kunnen de materie dan ook zelf toepassen in hun eigen onderzoek.

Participatief publieksproject

Deze virtuele tentoonstelling is het resultaat van een participatieve aanpak die Amsab-ISG gehanteerd heeft. Er werd een oproep gelanceerd om naar verzameldagen te komen. Daarvan werden er twee georganiseerd: één in het People’s History Museum in Manchester en één in het Red Star Line Museum te Antwerpen. De verzameldagen waren een zeer groot succes. Talloze mensen brachten foto’s en documenten binnen. Heemkundige kringen, die al eerder hun onderzoek over dit thema publiceerden, werden tevens gecontacteerd. Het project kreeg vleugels dankzij deze heemkundigen en leden van local history groups rond de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Zij verwezen ons ook naar verdere getuigen. Lieve Tireliren van Heemkundige Kring Gitschotelbuurschap Borgerhout bijvoorbeeld kwam zelfs helpen bij de verzameldag in het Red Star Line Museum. Met de hulp van deze vele nazaten, familie- en heemkundigen en erfgoedprofessionals in Engeland en Vlaanderen werd het bijna vergeten verhaal van deze Belgen die naar Engeland vluchtten tijdens de Grote Oorlog weer tot leven gebracht.

Zelf aan de slag gaan?

Er worden in de tentoonstelling ook tips aangereikt om zelf aan de slag te gaan met getuigenissen. De zoektocht naar informatie over de Belgische vluchtelingen verloopt vaak zeer moeizaam. Informatie vinden over ‘Engelse’ Belgen is namelijk niet eenvoudig omdat er geen eengemaakte databank bestaat. Meer nog, de archiefstukken zijn verspreid over Vlaanderen en Engeland en sommige stukken belandden uiteindelijk zelfs in de VS. Voor meer informatie hiervoor, zie het artikel ‘Virtuele tentoonstelling over Belgische vluchtelingen  in Engeland tijdens de Eerste Wereldoorlog‘ in Bladwijzer 20 (2017).

Op de website www.belgianrefugees14-18.be vind je de link naar de tentoonstelling. Daar vind je ook nog de waardevolle verzamelde getuigenissen die niet of niet volledig in de tentoonstelling konden opgenomen worden en een bronnenapparaat met een handleiding voor de zoektocht naar voorouders die naar Engeland vluchtten.

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Tentoonstellingen.