Heemkunde Actueel 2017: een terugblik

Op zaterdag 18 november verzamelden heemkundigen van over heel Vlaanderen in Mechelen om geïnspireerd te worden door participatieve projecten in het lokale erfgoedveld. Een uitgebreid verslag van deze studienamiddag volgt in Bladwijzer 22 (april 2018). Voor wie niet kan wachten, zijn hieronder al een kort verslagje en de presentaties van de meeste sprekers te vinden.

Tijdens Heemkunde Actueel 2017 vonden drie parallelle sessies met telkens 2 presentaties plaats, waar lokale projecten werden voorgesteld en vragen werden beantwoord. Hoe start je bijvoorbeeld een participatieve werking op en wat zijn de uitdagingen hierbij? De drie parallelle sessies met praktijkvoorbeelden werden ingeleid door de lezing ‘Participatietrajecten in de lokale erfgoedcontext’ van Hildegarde Van Genechten (FARO), waarmee het theoretische kader werd uitgezet van participatieve projecten in de lokale erfgoedcontext. Hildegarde belichtte de verschillende graden van betrokkenheid en het belang van tweerichtingsverkeer bij participatief werken. Daarbij werd benadrukt dat participatie meer is dan publiekswerking. Bij participatief werken worden de deelnemers ook mede-eigenaars, waardoor het participatief project vooral een proces van ontmoeten, betrekken en engageren wordt.

Benedict Wydooghe (HK Karel Van De Poele Lichtervelde) sloeg met enkele andere verenigingen de handen in elkaar om een multimediaal spektakel over de Eerste Wereldoorlog op poten te zetten. Hun samenwerking resulteerde in september 2017 in de theaterfietstocht ‘Het Frontparadijs’. Hiermee is de heemkundige kring niet aan haar proefstuk toe. Naar aanleiding van Erfgoeddag 2017 werkte de kring samen met de opleiding Vroedkunde van hogeschool Vives en bouwden ze hun lokaal om tot een interactief vroedvrouwenkabinet uit de eerste helft van de twintigste eeuw.

Leen Heyvaert (Stadsmuseum Lokeren) betrekt met het stadsmuseum Lokeren actief de lokale gemeenschap, als noodzaak en als evidentie. Wie het historische verhaal van de stad vertelt, kan en mag niet om de huidige stad en haar bewoners heen. Veel projecten en tentoonstellingen ontstaan ‘van onderuit’ en het Stadsmuseum Lokeren geeft de gemeenschappen vanaf de start een duidelijke en beslissende stem in het project door hen als actieve partners te betrekken bij onderzoek en publiekswerking.

Maarten Jacobs (’t GROM) vertelde over de successen van het museum met dank aan samenwerking met een ruime erfgoedgemeenschap. En dat kan gaan van een gepensioneerde boer met paard of een botanisch kunstenaar, over de lokale heemkring, tot EVA, de grootste vegetarische organisatie van het land. Op die manier groeit niet alleen ’t Grom, maar ook de boodschap van groenten, gezonde voeding en de liefde voor het tuinbouwerfgoed.

Martine Vermandere (Amsab-ISG) stelde diverse projecten van het AMSAB voor die tot stand kwamen met verschillende partners: Ik woon in een Monument, een project rond sociale huisvesting in Deurne ; Lijn 13-Protteknie, een voorstelling-tentoonstelling rond de oude industriële site Petroleum Zuid ; We zijn goed aangekomen, een interactieve website en tentoonstelling rond vakantiekolonies aan de Belgische kust ; 101 Indianenverhalen, het verhaal van 150 jaar multisportclub KAA Gent en de virtuele tentoonstelling Belgische vluchtelingen in Engeland tijdens WO I.

Rosita Boussemaere (Erfgoedcel CO7) gaf toelichting bij het project Take Care waarin leerlingen van het vijfde jaar Verzorging  over het thema zorg en erfgoed reflecteerden met een vertelkunstenaar. Deze zorgverleners van morgen verdiepten zich tijdens het project Take Care in historische brieven bewaard in het Stadsarchief Ieper en actuele getuigenissen van psychiatrische patiënten. Persoonlijk erfgoed, (levens)verhalen en ontmoeting stonden centraal.

Ria Christens (Cultureel Erfgoed Annuntiaten Heverlee) vertelde hoe in het project ‘Het leven verteld’ en op het Erfgoedkamp vrijwilligers aan zet zijn.  Als kenners nemen ze deel aan de projectomschrijving.  Als verbinders spreken zij een breed en divers netwerk aan. Als verkopers zijn ze zo enthousiast dat ze de meest humeurige puber zo ver krijgen dat hij zich in een uniform hijst en een staplied bedenkt. Zo ontstaat een chemie die erfgoedwerking naar een hogere dimensie van beleving tilt.

Na de inspirerende sessies keerde het publiek terug naar het auditorium waar de vierde Ambassadeur Heemkunde Vandaag werd bekendgemaakt. Die eer viel dit jaar aan Herman Sterkcx.

De studienamiddag zette het publiek aan tot nadenken en op de receptie achteraf werd nog een tijdlang nagekaart. Uitdagingen voor hedendaagse heemkunde zijn er voldoende en volgend jaar verwelkomt Heemkunde Vlaanderen iedereen graag terug voor een nieuwe editie van Heemkunde Actueel!

 

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Evenementen.