Glasnegatieven in beeld

Veel musea en andere erfgoedbeheerders hebben glasnegatieven in hun bezit. In veel gevallen liggen deze collecties te wachten op ontsluiting door gebrek aan geld, mankracht of expertise. De nieuwe handleiding ‘Glasnegatieven in beeld’ wil een impuls geven aan de ontsluiting van collecties glasnegatieven. De handleiding werd opgesteld door Charlotte van Dijk, die in het Voerman Museum in Hattem (Nederland) betrokken was bij een ontsluitingsproject van glasnegatieven. In de nieuwe publicatie brengt ze het hele proces in kaart, van herkomstbeschrijving tot en met digitalisering. De handleiding behandelt de verschillende stappen, verwijst naar gespecialiseerde literatuur, gaat in op juridische en ethische aspecten en geeft links naar meer achtergrondinformatie.

De aanloop tot de ontwikkeling van het glasnegatief is lang. De eerste beschrijvingen van beeld vastleggen met behulp van licht, de camera obscura, dateren uit de 16de eeuw. De officiële erkenning van de fotografie vond plaats eind 1839, met het openbaar maken van het proces van de daguerreotypie. Rond 1850 stapte men over van papier op glas als negatiefmateriaal. Hiermee konden veel scherpere en beter doorzichtige negatieven verkregen worden dan met papier. Tot 1950 werden glasnegatieven veel gebruikt, maar daarna schakelde men over naar kunststofnegatieven.

De handleiding begint met algemene informatie over de geschiedenis van de fotografie en de betekenis van beeld. Een hoofdstuk wordt besteed aan (het herkennen van) de verschillende procédés, wat nodig is om glasnegatieven te kunnen dateren. Het restaureren van negatieven is een kostbare zaak, en zal door een expert gedaan moeten worden, alvorens het digitaliseren kan beginnen. Om het hele proces goed te documenteren, komt in het hoofdstuk ‘registreren’ basisinformatie van registratie aan de orde en wordt naar vakliteratuur verwezen.

Als er geselecteerd en geregistreerd is, kan het projectplan geschreven en financiering aangevraagd worden. Er volgt een hoofdstuk over conservering, waarbij ook het hanteren en de opslag besproken wordt. Vervolgens worden de juridische aspecten onder de loep genomen. Verwerving, auteursrecht en portretrecht zijn aspecten waarmee rekening gehouden moet worden. Over het algemeen is het auteursrecht verstreken, maar er kunnen nog andere juridische voorwaarden op de collectie van toepassing zijn. Voor de digitaliseringsfase moet een keuze gemaakt worden tussen scannen en fotograferen. Beide mogelijkheden worden kort behandeld. Ook de criteria die aan gedigitaliseerde bestanden en presentaties gesteld worden, komen aan de orde.

Lees of download de handleiding ‘Glasnegatieven in beeld’

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Publicaties.