Dialecten in het museum

Iedere maand plaatsen we een originele heemkundige activiteit ‘in de kijker’. Ook een activiteit van jouw vereniging kan in de kijker komen! We zijn op zoek naar activiteiten die origineel of vernieuwend zijn, of een voorbeeldfunctie kunnen hebben voor andere organisaties. Voldoet jouw activiteit aan die criteria? Stuur dan een verslag en een aantal foto’s naar consulenten@heemkunde-vlaanderen.be, en wie weet staat jouw activiteit volgende maand op onze website.

Deze maand zetten we heemkundekring Amalia van Solms in de kijker. Op 18 juni 2010 organiseerde de werkgroep dialecten van de kring een rechtstreekse uitzending op de lokale radio vanuit het museum Vergane Glorie in Baarle-Hertog.

Tijdens de uitzending werden verschillende gebruiksvoorwerpen uit het museum voor de luisteraars beschreven. Daarna moest een viertal panelleden raden wat de functie van deze voorwerpen zou kunnen zijn. Ten slotte gaf Ad Haneveer, eigenaar van het museum, een toelichting over de echte functie van de objecten. Dit alles gebeurde in het dialect. Een kwispedoor, een pruimendoosje, een kaarsensnuiter, een breiplank en een plastronpers… het zijn maar enkele voorbeelden van gebruiksvoorwerpen die tijdens de uitzending aan bod kwamen.

Waarom dialecten?

“Heemkundekring Amalia van Solms met als werkgebied de beide grensgemeenten Baarle-Nassau en Baarle-Hertog houdt zich actief bezig met het erfgoed van het eigen heem. Dit om belangstelling te wekken voor onze leefgemeenschap in heden en verleden, onze kennis ervan te vergroten en het waardevolle van vroeger te behouden. Hieronder vallen ook de locale dialecten. Meer en meer dreigen de dialecten verdrongen te worden door algemeen Nederlands of Vlaams. We hebben in onze vereniging een werkgroep dialecten die tot doelstelling heeft de diverse dialecten uit ons werkgebied te verzamelen, vast te leggen en actief te houden.”

Moeilijkheid bij het bewaren van dialecten.

“In dat verband is enkele jaren geleden in samenwerking met ons lid Willy Olislaegers een woordenboekje uitgebracht met dialectwoorden van Baarle. De eigenheid van dialecten zit hem echter vooral in het gesproken woord. Het probleem is dan: hoe kun je bij zoveel mogelijk mensen via het gesproken woord de dialecten uit ons werkgebied actief houden?”

Panelgesprekken in samenwerking met de lokale radio.

“Dus zijn we opzoek gegaan naar manieren om dialecten ten gehore te brengen. Zo hebben we al enkele malen op diverse locaties in het dorp met mensen, die de verschillende dialecten spreken, panelgesprekken gevoerd, welke in samenwerking met de locale radio werden uitgezonden.”

Museum De Vergane Glorie

“In Baarle is een lokaal particulier museum waarin talrijke gebruiksvoorwerp uit het verleden zijn verzameld. Met de eigenaar van het museum, de heer Ad Haneveer, hebben we een uitzending georganiseerd vanuit het museum. De deelnemers van het panel kwamen uit Baarle-Nassau centrum en het kerkdorp Ulicoten (Nederland) en Baarle-Hertog centrum en het kerkdorp Zondereigen (België). De meest vreemdsoortige voorwerpen werden aan het panel voorgelegd, waarbij elk panellid in zijn eigen dialect toelichtte voor de luisteraars wat het voor een voorwerp was en raadde waarvoor het zou kunnen dienen. Vervolgens gaf de heer Haneveer ook in het Baarles dialect een onderbouwde uitleg over de functie van het betrokken voorwerp.”

Twee vliegen in één klap.

“Het werd een zeer interessante avond waarbij we twee vliegen in één klap hebben geslagen. Enerzijds hebben we de diverse dialecten weer eens geactiveerd via de radio voor een breed publiek. Anderzijds hebben we het museum ook in de belangstelling geplaatst en zijn we weer wat meer te weten gekomen van oude gebruiksvoorwerpen zoals een kwispedoor, een pruimendoosje, een kaarsensnuiter, een riemsnijder, een hoevetang, een emmervanger en nog veel meer. Op de website van onze vereniging zijn foto’s gepubliceerd met de voorwerpen en hun functie: www.amaliavansolms.org.”

Fotogalerij

[nggallery id=14]

Met dank aan Jef van Tilburg voor het verslag en de foto’s.
Websites: www.amaliavansolms.orgwww.verganeglorie.be

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Activiteit in de kijker.