De boom op het dak

De voorbije jaren bracht Het Firmament het hele Vlaamse figurentheaterlandschap en -erfgoed in kaart, een uitdaging waaraan ook Heemkunde Vlaanderen graag een steentje bijdroeg. De resultaten van dit onderzoek werden verzameld in het boek ‘De boom op het dak. Verdiepingen in het figurentheatererfgoed’.

Vlaanderen heeft een lange en rijke traditie op het gebied van figurentheater, een traditie die teruggaat tot in de middeleeuwen. Hiervan getuigen verschillende grote en belangrijke collecties en archieven, die verspreid zijn over tal van locaties en in uiteenlopende omstandigheden worden bewaard. Dit materiaal was nooit eerder het onderwerp van systematisch onderzoek. Bovendien werd het waardevolle erfgoed zelden of nooit ontsloten voor het brede publiek. Niet alleen de kennis en expertise van de verschillende figurentheatermakers, maar ook de verhalen en anekdotes rond het figurentheater dreigden zo op termijn voorgoed te verdwijnen.

De sector van het figurentheater had de voorbije jaren te lijden onder een gebrek aan structureel beleid, en dit in schril contrast tot onze buurlanden. Onder meer door de UNESCO-conventie voor de bescherming van het immaterieel erfgoed werd recent echter de deur geopend voor de erkenning van voorheen gemarginaliseerde vormen van erfgoed, zoals het figurentheatererfgoed. Daarom startte Het Firmament in 2005 met een ‘haalbaarheidsonderzoek voor een (t)Huis voor het figurentheater in Vlaanderen’, waarin de mogelijkheden om de erfenis van het figurentheater te vrijwaren en een actuele invulling te geven, werden onderzocht. Met de nieuwe publicatie, waarvan de titel verwijst naar het gebruik om een ‘meiboom’ te planten, legt Het Firmament alvast een stevig fundament voor de erkenning van en een beleid rond het erfgoed van het figurentheater.

Na enkele inleidende hoofdstukken over de geschiedenis en de kenmerken van het figurentheater, en de plaats ervan binnen het evoluerende erfgoeddenken, tekent het boek een eerste ‘stafkaart’ van het figurentheaterlandschap. Voor de gegevensverzameling werd een grootschalige bevraging van bijna 200 betrokkenen uit de sector georganiseerd. De voorlopige balans oogt indrukwekkend: meer dan 16.600 theaterpoppen, 180 meter papieren archief, duizenden rekwisieten en decors en 5000 boeken met betrekking tot het figurentheatererfgoed werden geïnventariseerd.

Ten slotte schetst het boek de uitdagingen waarvoor de sector staat en worden een aantal aanbevelingen geformuleerd voor een (t)Huis voor figurentheater. Het Firmament ziet dit als een nieuwsoortig, hybride centrum waar de binnen het onderzoek uitgezette lijnen kunnen convergeren. Naast de eerder klassieke erfgoedwerking moet het (t)Huis ook werk maken van opleiding en promotie, nauw aansluitend bij de hedendaagse figurentheaterpraktijk. Op deze manier wordt het materiële en immateriële erfgoed van het figurentheater op een actieve en dynamische manier ‘gekoesterd’ en doorgegeven aan de generaties van de toekomst.

‘De boom op het dak. Verdiepingen in het figurentheatererfgoed’ (Simon Smessaert m.m.v. Roel Daenen) werd uitgegeven bij FARO Publishing. Het kost 19,95 euro en kan besteld worden via bestellingen@faronet.be

www.hetfirmament.be

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Publicaties.