Thuisonderwijs voor de kinderen van de elite

Buitenlandse gouvernantes in Brussel en omstreken rond de eeuwwisseling Thomas Verbruggen   On demande, pour fille de 14 ans, gouvernante, dlle ou veuve, de bonne famille, diplômée, sachant l’anglais et piano. Premières références exigées. Adress[e] Lettres avec conditions: Château de Vroenhof, à Houthem lez-Fauquemont (L.H.) 5792 Deze krantenadvertentie uit de Brusselse krant Le Vingtième Siècle […]

Burgers vormen

Onderwijs en politiek in de Zuidelijke Nederlanden tijdens de omwentelingen van de late achttiende eeuw Matthias Meirlaen Op 9 mei 1799 liet de Franse minister van Binnenlandse Zaken, Nicolas-Louis François de Neufchâteau, een rondvraag uitsturen naar alle geschiedenisleraren in de jonge Franse Republiek, waartoe sinds 1794 ook de Zuidelijke Nederlanden behoorden. Er waren de minister […]

Studiebeurzen in de vroegmoderne tijd

cliëntelisme versus levenskansen Eddy Put In de jaren zeventig van de vorige eeuw kon ik als middelbare scholier genieten van een studiebeurs die in 1629 door Cornelis Knapen in het leven was geroepen. Deze kanunnik afkomstig uit Helchteren voorzag niet alleen een geldsom voor een jongen uit zijn eigen geboorteplaats, maar ook voor iemand uit […]

De kieren van de tempelpoort

Negentiende-eeuwse vrijmetselaarsloges tussen geheim, divulgatie en angst Jeffrey Tyssens Een geheim genootschap? Kan de vrijmetselarij gekenschetst worden als een geheim genootschap? Velen denken dat. Nochtans is de historische realiteit een stuk complexer dan deze algemene typering zou laten vermoeden. Interessante aanknopingspunten om de status van het geheim in de geschiedenis van de (Belgische) vrijmetselarij wat […]

Vermanen, vergeven en verzwijgen

Het mysterie van de biecht in de achttiende- en negentiende-eeuwse Zuidelijke Nederlanden Elwin Hofman In 1856 verscheen in Luik een antiklerikaal boekje dat kort nadien vertaald werd als Catechismus ten gebruike van hen, die, ten gevolge der mandementen der Belgische bisschoppen, niet katholiek meer zijn. In de klassieke vraag-antwoordvorm van de catechismus dreef de auteur […]

Als de Rooie Haan aan’t kraaien gaat

Brandbrieven in het hertogdom Brabant tussen 1725 en 1785 Emilie Pieters Gij Judocus Baeyens gij moet leggen thien croonen aen het verstee eyken boomken dat staet aen het land genaempt het Heedeken het welck u genoegsaem bekendt is en dat moet zijn sondag te ses uren van den moorgent en soo gij dat niet endost […]

De geheime uitstapjes van de Spaanse Habsburgvorsten

Johan Verberckmoes In kronieken, biografieën en anekdotenbundels van de zestiende en de zeventiende eeuw duiken regelmatig verhalen op over vorsten die geheime, vaak nachtelijke, uitstappen maken. Op die manier proberen ze bij de gewone man te komen en te weten wat onder hen leeft. Maar zoals het in grappen past loopt het daarbij nogal eens […]