Zelf een project rond de Eerste Wereldoorlog beginnen?

Herdenkingen voor de Eerste Wereldoorlog zijn vandaag alomtegenwoordig, en ook heem- en geschiedkundige kringen willen graag iets te doen rond de gebeurtenissen van honderd jaar geleden. Waar moet je op letten als je aan zo’n project begint?

Kies een thema

Van de ‘kanonnen van augustus’ in 1914 tot het najaarsoffensief van 1918: de Eerste Wereldoorlog biedt een veel breder spectrum aan thema’s dan de loopgravenoorlog waarmee we de Eerste Wereldoorlog meestal associëren. In 2012 organiseerden FARO en het projectsecretariaat ‘100 jaar Groote Oorlog‘ workshops rond het dagelijks leven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dat resulteerde in een verslagbundel rond verschillende thema’s. Ook het Instituut voor Publieksgeschiedenis en het Vlaams Vredesinstituut publiceerden in 2012 een inspiratiegids. In 2014 stond de Nacht van de Geschiedenis ook volledig in het teken van de impact van de Eerste Wereldoorlog op het dagelijkse leven. De brochure bevat allerhande tips en suggesties voor het organiseren van een activiteit rond de Eerste Wereldoorlog, dus het kan handig zijn om deze eens door te nemen.

Zoek bronnenmateriaal

De Eerste Wereldoorlog had een impact op vele niveaus. Voor bronnen op lokaal niveau raadpleeg je best lokale archieven of het Rijksarchief. De dossiers van soldaten die in vrijwillige dienst gingen, worden bewaard in het archief van het Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis en in het Militair Archief van Evere. Ook de archieven van het Duitse leger kunnen interessant zijn. Hou er rekening mee dat deze archieven verdeeld kunnen zijn over alle deelstaten.

Goed nieuws is dat meer en meer bronnen online te vinden zijn, zeker in Duitsland, waar heel wat universiteiten projecten hebben lopen om bronnen als boeken en kranten te digitaliseren en online raadpleegbaar te maken. Zo heeft de universiteit van Heidelberg enkele frontkranten online gezet. Ook tentoonstellingen vind je tegenwoordig terug op het internet. Een mooi voorbeeld vind je hier.

Wie kan helpen?

Heel wat instellingen zijn volop bezig met zelf activiteiten te organiseren, ondersteunen of coördineren. In de eerste plaats denken we aan het Projectsecretariaat Groote Oorlog en het Vlaamse Vredesinstituut. Het secretariaat werkt interdisciplinair, met aandacht voor erfgoed, toerisme en onderwijs.

Verschillende provincies, waaronder Antwerpen, Oost- en West-Vlaanderen en Vlaams-Brabant hebben aanspreekpunten voor vragen en projecten. Sommigen hebben ook specifieke projectsubsidies voor erfgoedprojecten. Ook bij het Instituut voor Publieksgeschiedenis en FARO (Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed) kan je terecht met vragen. Verder bevat de site www.be14-18.be van de federale overheid nuttige informatie en allerlei links naar organisaties en activiteiten die interessant kunnen zijn.

Tot slot biedt ook Heemkunde Vlaanderen vzw ondersteuning bij vragen of problemen via Hendrik Vandeginste.

Samenwerken

Vergeet niet over de muur te kijken: misschien zijn er in je omgeving wel verenigingen die iets gelijkaardigs plannen en waarmee je de krachten kan bundelen. Pols ook eens of je provinciale koepel geen plannen in die richting aan het ontwikkelen is.

Geplaatst in FAQ.