Waar kan ik subsidies krijgen?

Heemkundige kringen, musea en documentatiecentra vragen zich wel eens af waar ze subsidies kunnen krijgen. Voor subsidies kan je in theorie aankloppen bij allerlei overheden: de Europese Unie, de Vlaamse overheid, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het provinciebestuur of je gemeentebestuur. Hiernaast zijn er ook een aantal andere spelers die middelen verdelen. Niet alle subsidiekanalen zijn geschikt voor de activiteit die jij voor ogen hebt. Je moet vaak aan een aantal voorwaarden voldoen. Hoe hoger het beleidsniveau, hoe zwaarder de voorwaarden zijn.

Inhoud

Gemeentelijke subsidiekanalen

Provinciale subsidiekanalen

Vlaamse Overheid

Erfgoedcellen

Andere financieringsbronnen of occasionele subsidiekanalen

 

Gemeentelijke subsidiekanalen

Als lokale vereniging kun je dus best aankloppen bij je gemeentebestuur. De gemeente kan haar verenigingen op drie manieren subsidiëren:

  • Nominatim-subsidies
    De gemeente geeft verenigingen een vast bedrag. Zij verdeelt de subsidies zonder onderliggende reglementering of verdeelsleutel.
  • Puntensysteem
    De gemeente geeft een vereniging punten per georganiseerde activiteit. Hoe meer punten een vereniging bijeensprokkelt, hoe meer subsidies ze krijgt.
  • Projectsubsidies
    Projectsubsidies zijn er voor eenmalige initiatieven van tijdelijke aard en met duidelijk omlijnde doelstellingen.

Een gemeente mag zelf kiezen hoe ze een vereniging subsidieert. Daarom is het belangrijk dat je vereniging een stem heeft in de cultuurraad, een adviesorgaan per gemeente die als adviesorgaan voor het cultuurbeleid functioneert. Daar kan je mee beslissen welk subsidiestelsel wordt gehanteerd.

Provinciale subsidiekanalen

Op provinciaal niveau zijn er verschillende mogelijkheden om bepaalde initiatieven te laten subsidiëren. Elke provincie heeft een eigen subsidiesysteem. De uitgebreide voorwaarden, de indiendata en het maximale subsidiepercentage kan je terugvinden op de website van de provincie in kwestie. Hierbij een kort overzicht van mogelijke subsidiekanalen voor heemkringen, documentatiecentra en niet erkende lokale musea.

De Provincie West-Vlaanderen voorziet een convenantsubsidie voor netwerkverenigingen. Een koepelorganisatie (zoals Heemkunde West-Vlaanderen) kan zo via het afsluiten van een convenant werkingssubsidies ontvangen. Maar ook een lokale heemkring kan, mits een bovenlokale of kwaliteitsvolle werking, bij de provincie ondersteuning voor haar werking krijgen. Daarnaast kan je een investeringssubsidie aanvragen om je collectie op een professionele manier te kunnen bewaren. De Provincie West-Vlaanderen voorziet ook projectsubsidies voor erfgoedinitiatieven waarbij zowel onroerend, roerend als immaterieel erfgoed wordt ontsloten.

Daarnaast biedt de provincie ook specifieke subsidies voor projecten die passen binnen het thema ‘Oorlog en Vrede in de Westhoek’. In het kader van de herdenking van de Eerste Wereldoorlog is bovendien een speciaal reglement ‘100 jaar W.O.I’ in voege waarmee imagoversterkende projecten gesubsidieerd kunnen worden. Opvallend is dat ook niet-West-Vlaamse verenigingen hun projecten op basis van dit erfgoedreglement kunnen laten ondersteunen. Nieuw sinds 2011 is de Erfgoedprijs voor publieksgerichte erfgoedinitiatieven. Vanaf 2013 wordt naast deze prijs ook een prijs voor historisch onderzoek uitgereikt. Meer informatie is te vinden op de website van de provincie: www.west-vlaanderen.be.

Ook bij de Provincie Oost-Vlaanderen kan je als heemkundige kring subsidies verkrijgen. Hier worden de subsidies verdeeld onder de leden van de provinciale koepel voor heemkunde Heemkunde Oost-Vlaanderen vzw. Verder zijn er prijzen voor cultureel erfgoed en voor historisch onderzoek (geschiedenis, volkskunde, heemkunde, genealogie, kunstgeschiedenis en archeologie). Er worden ook subsidies voorzien voor culturele projecten en voor erfgoedprojecten die betrekking hebben op de maatschappelijke integratie van het materieel cultureel erfgoed binnen de provincie Oost-Vlaanderen, onder meer door ontsluiting en herbestemming. Meer informatie is te vinden op www.oost-vlaanderen.be

De Provincie Antwerpen voorziet in werkingssubsidies voor lokale heemkundige musea. De subsidies worden verdeeld via de provinciale koepel voor heemkunde Heemkunde Gouw Antwerpen vzw. Niet-erkende musea die streven naar erkenning kunnen ook projectsubsidies aanvragen bij de Provincie Antwerpen. Hiernaast zijn er projectsubsidies voor culturele organisaties tot bevordering van de taal- en letterkunde en het roerend en immaterieel erfgoed die een bovenlokale werking kunnen voorleggen. Uitzonderlijke culturele activiteiten van bovenlokaal belang kunnen ook een subsidie bekomen als de organisatie nog geen andere subsidie ontvangt van de provincie voor deze activiteit. Meer informatie is te verkrijgen op www.provincieantwerpen.be.

De Provincie Vlaams-Brabant voorziet verschillende projectsubsidies. Zo zijn er subsidies voor de ontsluiting van erfgoed en voor historisch onderzoek over de Brabantse geschiedenis met een vertaalslag naar het publiek. Het moet wel gaan om projecten die een regionale uitstraling beogen. Hiernaast zijn er ook subsidies voor archeologische projecten. Onder archeologische projecten verstaat men opgravingen, prospecties, publicaties, educatieve projecten, tentoonstellingen en cultuurtoeristische ontsluiting van archeologische sites. Er is ook een prijs voor historisch onderzoek. Niet-erkende musea die een erkenning nastreven kunnen onder bepaalde voorwaarden ook projectsubsidies verkrijgen. Tot slot voorziet de provincie Vlaams-Brabant ook een investeringsubsidie voor erfgoeddepots. Meer informatie kan je vinden op www.vlaams-brabant.be.

De Provincie Limburg voorziet in projectsubsidies voor de ontsluiting van het erfgoed in Limburg. Het moet daarbij gaan om vernieuwende projecten van bovenlokale relevantie. Feitelijke verenigingen komen niet in aanmerking. Evenmin kunnen zij een beroep doen op het reglement voor bijzondere culturele initiatieven. Vzw’s die een vernieuwende of uitzonderlijk project met regionaal belang plannen, kunnen op dit reglement beroep doen. Voor de vijfjaarlijkse prijs van de ere-gouverneur L. Roppe kunnen ook wetenschappelijke studies omtrent het cultuurhistorisch leefmilieu in Limburg worden voorgedragen. Meer informatie kan je vinden op www.limburg.be.

Heemkringen uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen bij de Vlaamse Gemeenschapscommissie werkingssubsidies krijgen. Daarnaast biedt de Vlaamse Gemeenschapscommissie ook financiële ondersteuning aan verenigingen, manifestaties en initiatieven in het domein van het cultureel erfgoed. Het moet publieksgerichte actie of onderzoek omvatten en de vereniging/manifestatie moet als Nederlandstalig worden beschouwd. Men houdt bij de beoordeling rekening met de uitstraling van de vereniging/manifestatie, met het belang van het onderwerp, met het wetenschappelijk niveau en met de deskundige organisatie. Meer informatie is te vinden op www.vgc.be.

Vlaamse Overheid

Op Vlaams niveau voorziet het cultureel-erfgoeddecreet (6 juli 2012) in de subsidiëring van organisaties en initiatieven. Voor werkingssubsidies kan een lokale vereniging niet bij Vlaanderen terecht. Het cultureel-erfgoeddecreet voorziet wel werkingssubsidies voor grote organisaties met een landelijke werking zoals bijvoorbeeld Heemkunde Vlaanderen. Toch is het cultureel-erfgoeddecreet voor lokale verenigingen wel degelijk van belang. Zo kan je bij Vlaanderen ondersteuning krijgen voor ontwikkelingsgerichte cultureel-erfgoedprojecten. Dit zijn projecten die voorbeeldinitiatieven ontwikkelen in de zorg voor en de ontsluiting van cultureel erfgoed. Het ingediende project moet dus niet per se groots of duur zijn. Samenwerking (met professionele partners) is een belangrijk criterium voor de Vlaamse overheid om een subsidie toe te kennen.

Naast projectsubsidies voorziet Vlaanderen ook ondersteuning voor publicaties. Let wel: het gaat hier niet om periodieke publicaties (tijdschriften, jaarboeken) van organisaties die in het verleden wel (op basis van het decreet volkscultuur) maar nu dus niet meer worden gesubsidieerd. Heb je echter plannen voor een eenmalige publicatie over een vernieuwend erfgoedonderwerp, dan kan je bij Vlaanderen ondersteuning vragen. Indirect zorgt Vlaanderen ook voor subsidiëring van het lokale cultureel-erfgoedbeleid (via het niveau van de provincies en de gemeenten). Vooral de erfgoedcellen spelen hierin een belangrijke rol (zie verder). Alle informatie over Vlaamse subsidies en de gehanteerde beoordelingscriteria is te vinden op de website van het Agentschap Kunsten en Erfgoed: www.kunstenenerfgoed.be.

Erfgoedcellen

Zoals gezegd, bieden sommige erfgoedcellen zelf financiële ondersteuning bij projecten georganiseerd door lokale erfgoedorganisaties. In de toekomst zal dit subsidiekanaal ongetwijfeld aan belang winnen. Ga dus zeker na of er een erfgoedcel bij jou in de buurt is en of deze subsidies aanbiedt (www.erfgoedcellen.be).Vaak kan je bij een erfgoedcel zowel voor lokale initiatieven als voor meer regionale projecten terecht.

Andere financieringsbronnen of occasionele subsidiëringskanalen

CANON, de Cultuurcel van het departement Onderwijs schrijft soms ook projectoproepen uit waardoor organisaties die rond erfgoededucatie willen werken subsidies kunnen verkrijgen. Men kan de projectoproepen opvolgen op de website www.canoncultuurcel.be. Op die website vind je bovendien een subsidiewijzer (projectloket) die ook voor lokale verenigingen interessant kan zijn.

Ook Cera Foundation ondersteunt het vrijwilligerswerk voor domeinen zoals kunst en cultuur, land- en tuinbouw/platteland. Vooral de subsidies voor regionale projecten zijn voor lokale erfgoedverenigingen een haalbare kaart. De subsidies zijn bedoeld voor projecten met een sociaal-maatschappelijke relevantie, een impact in de regio en oog voor ‘samenwerking, solidariteit en respect voor het individu’. Meer informatie op www.cera.be (maatschappelijke projecten) of tel. 070/69.52.42.

Soms worden er ook projectoproepen uitgeschreven bij de Koning Boudewijstichting waarop erfgoedverenigingen kunnen reageren. Via de website kan je nagaan of er oproepen gelanceerd worden die interessant zijn voor de eigen organisatie: www.kbs-frb.be of tel. 02/511.18.40

Verschillende verenigingen schrijven ook prijzen uit voor wetenschappelijke publicaties, vb. de KANTL (www.kantl.be), de KVNS (www.kvns.be), de I.J. de Kramer-prijs van de TIMS (www.molenkunde.eu), …

Als je er aan denkt een subsidiedossier in te dienen bij de provincie, bij de Vlaamse Gemeenschap of bij andere subsidiegevers kan je dit ook steeds eens laten nalezen door de consulenten van Heemkunde Vlaanderen. Misschien kunnen we een aantal bruikbare tips geven. Neem zeker contact op met Daphné Maes.

 

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in FAQ.