Tijd-Schrift

Tijd-Schrift. Heemkunde en lokaal-erfgoedpraktijk in Vlaanderen heeft de ambitie om de specifieke meerwaarde van heemkunde als inhoudelijke discipline en sociale praktijk in het hedendaagse erfgoedveld te versterken. Bovendien wil Heemkunde Vlaanderen met dit tijdschrift bruggen bouwen tussen academische historici, heemkundigen en lokale erfgoedwerkers. Tijd-Schrift koppelt academische kwaliteit aan een heldere en begrijpelijke schrijfstijl en aan een uitgesproken praktische en concrete invalshoek. De bijdragen zijn altijd gebaseerd op een lokale of concrete casus, waarbij de auteurs ook het nodige bronnenmateriaal aanbrengen als methodologisch werkmiddel.

Tijd-Schrift wordt sinds 2011 uitgegeven door Heemkunde Vlaanderen. Het wetenschappelijk tijdschrift verschijnt drie keer per jaar, telkens onder de vorm van een themanummer en is peer-reviewed.

In Tijd-Schrift kunnen zowel professionele als amateurhistorici hun onderzoek op een wetenschappelijk verantwoorde manier voorstellen. Momenteel staan er nog themanummers gepland rond ‘Geheimzinnigheid’, ‘Onderwijs’ en 'Kies voor Erfgoed'. Bent u geïnteresseerd om zelf een artikel over een van deze onderwerpen te publiceren in Tijd-Schrift? Bezorg ons dan zo snel mogelijk uw suggestie met een korte abstract via redactie@tijd-schrift.be.

ISSN-nummer: 2034-6263

Een abonnement nemen?
Tijd-Schrift verschijnt driemaal per jaar. Een jaarabonnement kost 25 euro. Een los nummer kost 10 euro (+ 3,95 euro verzendingskosten).
Bestellingen kunnen doorgegeven worden via info@tijd-schrift.be of op 015/20.51.74.

Rekeningnummer Heemkunde Vlaanderen:
IBAN: BE79 0682 2185 9033
BIC: GKCCBEBB

Zorg en Erfgoed (2017-1)

  • Hannelore Franck, In mei memoriam. Religieuze en caritatieve stichtingen bij de laatmiddeleeuwse parochiale armendissen
  • Nick Van den Broeck, Armenzorg op het platteland. Het voorbeeld van Dessel in de tweede helft van de achttiende eeuw
  • Thijs Lambrecht en Anne Winter, De vele gezichten van zorg. Armoede en armenzorg op het platteland in het graafschap Vlaanderen tijdens de achttiende eeuw
  • Marc Constandt, Vakantiekolonies aan zee tussen 1885 en 1960. Voorgoed verdwenen zorginstellingen
  • Ria Christens, Het leven verteld. Vrijwilligers combineren ouderen- en erfgoedzorg in een levensverhalenproject
  • Ludo Vandamme, Zorg voor papieren erfgoed. Visie en praktijk inzake behoud en beheer in erfgoedbibliotheken
Voeding (2016-3)

  • Heidi Deneweth, Voeding
  • Anton Ervynck, Etensresten uit een beerput. Archeologisch onderzoek van vroegere voedingspatronen
  • Sofie Onghena, 'Beaucoup de fruits'. Over de plaats en de rol van fruit in het adellijke maaltijdenpatroon (circa 1860-1914)
  • Sarah Luyten, Yves Segers en Greet Draye, Hemels zoet. Culinaire adviezen en desserts op het Vlaamse platteland (1900-1940)
  • Peter Scholliers, Kinderen en hun voeding in Brusselse ziekenhuizen in de negentiende eeuw
  • Anneke Geyzen, Een stukje van elk. Kaas en vererfgoeding in België tussen 1945 en 2000
Rampen (2016-2)

  • Nele Provoost, Schokkend en fascinerend. Rampen in het verleden
  • Bram Vannieuwenhuyze, Brussel in vuur en vlam. Feiten, preventie, bestrijding en verwerking van historische stadsbranden
  • Alexander Soetaert, Stedelijke overstromingen en overheidsinterventie. De casus van het vroegmoderne Namen
  • Filip Van Roosbroeck, Discussie, statistiek en standaardformulieren. De veepest in de Oostenrijkse Nederlanden en haar bronnen (1769-1785)
  • Manuel Sintubin, Historische seismologie. Op zoek naar aardbevingen
Rituelen (2016-1)

  • Jan De Meester, Rituelen
  • Anne-Laure Van Bruaene, Vorstelijk onthaald. Blijde Intredes in de Zuidelijke Nederlanden tussen 1400 en 1800
  • Kristien Suenens, Violatae Caritatis Reparatio. Negentiende-eeuwse sacramentsdevotie als wegbereider voor autonomie en ondernemerschap van vrouwelijke religieuzen
  • Veerle Vanden Daelen, Sporen van en naar joodse rituelen. Een verkenning van diverse aspecten van het joods religieus leven in België
  • Josephine Hoegaerts, Het Te Deum in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Rituele articulaties van politiek conflict
  • Fien Danniau, De verjaardagen van de UGent. Oud en (ver)nieuw(d) academisch rituelen voor een veranderende universitaire gemeenschap
  • Liesbet Depauw, Van rozen voor Rita tot 'Eco Joe'. Reflecties over onderzoek naar hedendaagse religieuze volkscultuur
Op het lijf geschreven: lichaam en erfgoed (2015-3)

  • Tine Van Osselaer, Op het lijf geschreven: lichaam en erfgoed
  • Frederik Van den Abeele, 'Ende Subitelijck was sij genesen!' Het miraculeuze lichaam: bron van samenwerking en competitie in het zeventiende-eeuwse bisdom Antwerpen
  • Veronique Deblon, Verzamelde lichamen. De betekenis van anatomie in de negentiende eeuw
  • Marijke De Sadeleer, 'Druk uw handen op mijn zieke ledematen'. Een lichamelijke benadering van het magnetisme in het negentiende-eeuwse België
  • Bregt Brosens, Sport in beweging. Wisselende visies op sport en lichaam
  • Staf Vos, Verleiding of verheffing? Betekenisgeving aan dansende lichamen tot 1940
coverTS_2015_2
Licht (2015-2)

  • Tijl Vereenooghe, Licht
  • Heidi Deneweth, Licht zonder zicht. Burenovereenkomsten rond lichtinval en privacy in vroegmodern Brugge
  • Luc Devriese, Opkomst en verspreiding van gas- en elektrisch licht. Gent als verlichte en belichte stad (1823-2001)
  • Ruth Hommelen en Thomas Stroobants, Virtueel lichtbaken. Het verlichtingsontwerp van de Citroën-toonzaal in Brussel
  • Jimmy Koppen, Het licht scheen in de duisternis. Lichtsymboliek en erfgoed van de vrijmetselarij
  • Stefan Weckx en Janna Lefevere, De Molse lichtstoeten. Een verhaal van traditie, vooruitgang en licht
Erf! (2015-1)TS_2015_1_th_ws

  • Roel Daenen, De wondere wereld van het erven
  • Pieter De Reu, 'Dus meer baete dan schuld.' Historische vermogensverhoudingen en de sociale last van erfrecht en erfbelasting
  • Kim Overlaet en Inneke Baatsen, Zilveren lepels in het zestiende-eeuwse Mechelen. Luxueus eetgerei, of betekenisvolle gedinckenisse?
  • Julie De Groot en Isis Sturtewagen, De kinderen van Roegier Gheeraerts. Goederen en familierelaties binnen een Brugs brouwersgezin, anno 1585
  • Marc Van den Cloot, De mens als archiefbron. DNA-onderzoek voor genealogie, archeologie en lokale geschiedenis
Fietsen en erfgoed, een bewogen geschiedenis (2014-3)cover Tijd-Schrift

  • Bram Vannieuwenhuyze, Fietsen en erfgoed, een bewogen geschiedenis
  • Dries De Zaeytijd en Thomas Ameye, 'Bevoorrading. Verhalen uit de buik van het peloton'. Een initiatie tot wielerhistorisch onderzoek
  • Filip Bastiaen, Volkscultuur of sport? Velospelen in het Meetjesland, 1892-1896
  • Stijn Knuts en Pascal Delheye,  Waarom alles beter was in de tijd van Briek. Wielrennen, herinneringscultuur en erfgoedbeleving
  • Pieter-Jan Lachaert, Fietsen in Gent en Oost-Vlaanderen sinds 1869
cover Tijd-SchriftErfgoed en bomen (2014-2)

  • Tijl Vereenooghe, Erfgoed en bomen
  • Tine Van Osselear, Op eigen houtje. De omgang met verschijningsbomen, boomrelieken en andere 'wondere' bomen
  • Andreas Stynen, Omstreden nieuwkomers. Bomen in het Antwerpse straatbeeld (1850-1914)
  • Emmie Segers, Laure Messiaen en Liesbet Depauw, Als kinderen aan bomen groeien. Over boomgerelateerde gebruiken tijdens de eerste levensjaren
  • Nicolas De Vijlder en Sander Berghmans, Van gemeenschapsgoed naar privaat bezit? Bosbeheer in de zeventiende en achttiende eeuw. Casus: De Arenbergs in het land van Edingen en het prinsdom Rebecq
  • Arnout Zwaenepoel, Koen Himpe, Brigitte Beernaert en Bernard Schotte, Levend houtig erfgoed. De haagbeuken van het ‘Galgenbergbosje’ in Sint-Andries (Brugge)
  • Kristine Vander Mijnsbrugge en Marc Missoorten, Eik als erfgoeddrager. Relicten van eikenhakhout in de Hoge Kempen
Grenzeloos (2014-1)
cover Tijd-Schrift

  • Machteld Vencken en Roel Daenen, Grenzeloos
  • Marc Carnier, De parochiegrens. Een resistente grens met veel invloed
  • Michael-W. Serruys, Grenzen, wegenbouw en mercantilisme in de Oostenrijkse Nederlanden. Een geopolitieke analyse van de casus Menen
  • Saartje Vanden Borre, Maken grenzen het verschil? Het gebruik en de perceptie van de staatsgrens in de Frans-Belgische grensregio op het einde van de negentiende eeuw
  • Rob Belemans, Ontgrensd maar niet ontheemd. Taal(diversiteit) in Vlaanderen als glocaal erfgoed
  • Bram De Ridder en Tom Vermeersch, Grensstudies in de Zwinstreek. De studie en ontsluiting van een historisch grensland
Niet van gisteren. Heemkunde in theorie en praktijk (2013-3)cover Tijd-Schrift

  • Nele Provoost en Fons Dierickx, Niet van gisteren. Heemkunde in theorie en praktijk
  • Pieter Fannes, Van heemkunde tot creativiteit. Het traject van Felix Heidendal voor en na de Tweede Wereldoorlog
  • Floortje Vantomme, Hoe hedendaags en dynamisch erfgoed kan zijn. Transmissie van Immaterieel Cultureel Erfgoed (ICE)
  • Nele Provoost en Fons Dierickx, Stemmen uit het veld. Een verkenning van de heemkundige praktijk in Vlaanderen
  • Hilde Schoefs, Bouwen aan de toekomst van het verleden. Het Openluchtmuseum Bokrijk
  • Marc Jacobs, Sleutelwoorden voor heemkunde: een eigenzinnige keuze
100 jaar Grote Oorlog: een erfgoedverhaal (2013-2)cover Tijd-Schrift

  • Jan De Meester, 100 jaar Grote Oorlog: een erfgoedverhaal
  • Giselle Nath, De angel in het gewone. Ontdekkingstochten door het dagelijks leven in bezet België (1914–1919)
  • Joachim Spyns, ‘100 jaar Groote Oorlog’ in de praktijk: Dendermonde en de Martelaarsteden
  • Alex Vanneste, De duivelsdraad aan de Belgisch-Nederlandse grens tijdens de Eerste Wereldoorlog. 'Nach Holland war Tor und Tür geöffnet.'
  • Yannick Van Hollebeeke, De Eerste Wereldoorlog onder de teelaarde
  • Luc De Munck, De medische hulpverlening achter het front tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het verhaal van de Rode Kruishospitalen L’Océan in De Panne en Vinkem

Oud geld, nieuw verhaal (2013-1)

  • Heidi Deneweth, Oud geld, nieuw verhaal
  • Paul Degraeve, Geld in nood. Gemeentelijke noodgeld tijdens de Eerste Wereldoorlog
  • Hannes Lowagie, Fran Stroobants, Celine Ben Amar en Christian Lauwers, Het Penningkabinet van de Koninklijke Bibliotheek van België. Vertrekpunt voor numismatisch, financieel of economisch onderzoek
  • Luc Beeckmans, Uitmuntend geld. Tweeduizend jaar muntgeschiedenis in Vlaanderen, geïllustreerd door opgegraven schatvondsten
  • Thijs Lambrecht, Eenen geringen penning? Het spaargedrag van plattelandsdienstboden in Vlaanderen tijdens de achttiende eeuw
  • Wouter Ryckbosch, Geld, koopkracht en levensstandaard

Van kaart naar landschap (2012-3)

  • Bram Vannieuwenhuyze, Van kaart naar landschap
  • Pieter Beyls, Het Vlaamse platteland opgemeten, in kaart gebracht en naar waarde geschat. Een overzicht van de veelzijdige expertise van landmeters en prijzers in de zeventiende en achttiende eeuw in het graafschap Vlaanderen
  • Martijn Vandenbroucke, Het landboek van Tielt. De pre-kadastrale kaart als bron voor lokaal historisch onderzoek
  • Hadewijch Masure, Iason Jongepier, Tim Soens, Reinoud Vermoesen en Ewald Wauters, Een hoeve in de polder. Bronnen en methodes voor landschaps- en bewoningsgeschiedenis van historische hoeves
  • Hans Blanchaert, Op zoek naar de 17e-eeuwse verdedigingslinie tussen Ieper en Komen. Een archeologische en cartografische studie
  • Lies Vervaet en Andy Ramandt, De landschappelijke reconstructie van sites met walgracht in Vlaanderen. Een handleiding aan de hand van de casus Trente te Zuienkerke
  • Bart De Wit en Bram Vannieuwenhuyze, Historisch GIS in de praktijk

Erfgoed en migratie (2012-2)

  • Machteld Venken, Erfgoed en migratie
  • Karim Ettourki en Piet Creve, Erfgoed zonder grenzen. Bespiegelingen uit het stafkaartproject
  • Bart Lambert, De andere landen van belofte. Migratie naar Engeland van de veertiende tot de zestiende eeuw
  • Luk Van de Sijpe, De Teuten. Noord-Limburgse retourmigranten en hun erfgoed
  • Olivier de Maret, Italianen in Brussel rond 1900. Caféhouders, restaurantuitbaters, kruideniers en ijsventers
  • Marc Vuylsteke, Emigratie vanuit de Vlaamse Ardennen naar Argentinië (1880-1890). Een 'volksplanting' gerealiseerd door Eugeen Schepens
  • Katrijn D'Hamers, Migratie en erfgoed in vogelvlucht. Een analyse van verschillende initiatieven over erfgoed en migratie

Helden en erfgoed (2012-1)

  • Jan De Meester, Helden en erfgoed. Een geslaagd huwelijk?
  • Remco Sleiderink en Bram Vannieuwenhuyze, Everard T'Serclaes. Beeldvorming en lieux de mémoire rond een Brusselse stadsheld
  • Marnix Beyen, Alleen nog maar een straatnaam? Verzetshelden in de Wilselse herinneringspolitiek
  • Geert Clerbout, Stille helden. Een Mechels spionagekoppel uit de Eerste Wereldoorlog
  • Karel Strobbe, Over helden gesproken. Limburgse oorlogshelden in de 20ste eeuw
  • Ward Segers, Sporterfgoed uit de mijnstreek. Heroïsche mijnwerkers als rolmodel en uithangbord
  • Geraldine Reymenants, De held m/v. Mannen, vrouwen en heldendom kritisch bekeken

Dans en vermaak (2011-1)

TS1_cover1

  • Jan De Meester, Bram Vannieuwenhuyze en Fons Dierickx, Een nieuw Tijd-Schrift met een originele visie
  • Timothy De Paepe, 'Dit luysterlijk prael-bal'. De balcultuur in het Antwerpse Theater van het Tapissierspand in de achttiende eeuw
  • Raf De Mey, Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid
  • Vicky Vanruysseveldt, Onderzoek naar rondtrekkende entertainers. Een geïntegreerde methode met diverse bronsoorten
  • Liesbet Depauw, Rond de rokken van de reus. Een dynamische update van de reuzencultuur in Vlaanderen
  • Cor Vanistendael, 'Le Concert' te Aalst. Een case-study over internationale culturele transfers van dansmuziek in de periode 1795-1815
  • Evelien Jonckheere, Gent in de ban van de 'attractie'. Opkomst van huurschouwburgen, café-concerten en variététheater in een nieuwe commerciële stedelijke omgeving (1880-1890)