Jozef Weyns: heemkundig pionier

Op 4 april is het dag op dag 100 jaar geleden dat Jozef Weyns werd geboren. Hij was de eerste conservator van het Openluchtmuseum Bokrijk en de vierde nationaal voorzitter van het toenmalige Verbond voor Heemkunde. Heemkunde Vlaanderen herdenkt hem nog jaarlijks door de uitreiking van het Jozef Weyns-eremerk, dat in 1984 werd ingesteld. Die prijs gaat naar iemand die zich op het vlak van de heemkunde uitzonderlijk verdienstelijk heeft gemaakt.

Weyns studeerde aan de Rijksuniversiteit van Gent en werkte nadien enkele jaren als wetenschappelijk medewerker aan het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren en als attaché aan de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis te Brussel. In 1953 begon hij aan de bouw van het Openluchtmuseum te Bokrijk, waar hij de eerste conservator was.

Hij ontwierp de algemene aanleg volgens het nederzettingsprincipe, waarbij gebouwen worden ingeplant in hun eigen landschappelijk kader en omringd worden door kleinschalige omgevingselementen zoals hagen, een bornput, de moestuin, een boomgaard, … De andere openluchtmusea in Europa volgden dit voorbeeld.

In 1941 werd hij lid van het pas gestichte Verbond voor Heemkunde, nu Heemkunde Vlaanderen, waar hij verschillende bijdragen publiceerde in het tijdschrift Ons Heem. Vanaf 1957 werd hij er voorzitter en startte onder andere met de Landdagen. In 1974 werd het vierdelige naslagwerk ‘Volkshuisraad in Vlaanderen’, postuum gepubliceerd. Weyns was ook voorzitter van de Heistse heemkundige kring Die Swane.

Foto: www.retroscoop.com

 

Geplaatst in Varia.