Doe mee met Erfgoeddag en zet de rituelen van jeugdbewegingen in de kijker

In elke jeugdbeweging zijn er dingen die tijdens de wekelijkse ontmoetingen gebeuren die iedereen kent: van een vierkantsformatie als beginmoment, over een spel dat al jaren wordt gespeeld, het geven van bijnamen of totems en het gebruiken van typische uitdrukkingen die buitenstaanders niet begrijpen, het welkom heten van nieuwe leden en het afscheid van de oudsten tot het zingen van bepaalde stapliedjes, nazingliedjes en uitbeeldliedjes.

Ook de kampen van de jeugdbeweging zitten vol klassiekers, tradities en rituelen: het gerecht dat elk jaar opnieuw het kamp compleet maakt, de liedjes die al sinds mensenheugenis worden gezongen bij het kampvuur. Maar ook: een kampspel dat al jaren wordt gespeeld, themadagen en bezoekdagen in een speciaal kleedje, een groet of ritueel om wakker te worden, liedjes zingen voor het eten, het eigen kampmeubilair en de hoogstnoodzakelijke hudo sjorren …

Zet deze jeugdbewegingsrituelen in de kijker tijdens je erfgoeddagactiviteit in 2016!

Spreek als lokale erfgoedorganisatie zelf de jeugdbewegingen uit je werkgebied aan om samen met hen rond hun rituelen een Erfgoeddagactiviteit te organiseren. Het leuke aan onderstaande tips is dat je de jeugdbewegingen en hun achterban ook effectief betrekt.

Enkele inspirerende tips en voorbeelden voor mogelijke activiteiten rond dit thema:

  • Maak een tentoonstelling over de kamptradities van de jeugdbeweging en hang het verzamelde materiaal met wasdraden op aan een gesjorde constructie. Als het in de jeugdbeweging een kunst is om telkens een andere hudo te bouwen (zoals bv. Bij Scouts Ten Berg) maak dan een hudo ter plaatse en presenteer alle foto’s en hudo-boeken van vroeger.
    KSA Herdersem sjorde bv. deze tentoonstelling (zie pagina 9) bijeen.
  • Hou een opendozendag over de leukste jeugdbewegingstradities. Geef alle leden of leiding van de jeugdbeweging een doos en een kaartje met een vraag erop geven. De bedoeling is dat zij het antwoord op de vraag uitwerken in een kijkdoos. Met kopies van oude foto’s, voorwerpen en teksten gaan ze aan de slag. Voorbeeldvragen zijn: Wat is volgens jou onze leukste traditie op kamp? Wat is volgens jou onze oudste traditie: wat doen we elk jaar opnieuw? Wat is ons leukste spel dat we jaar na jaar steeds opnieuw spelen? Je kan er ook voor kiezen om samen met de leiding de leukste en oudste tradities te selecteren en elke leeftijdsgroep een doos laten maken over één traditie. Ook creatieve oud-leiding kan natuurlijk ingeschakeld worden.
  • Je kan een tentoonstelling over de leukste rituelen van de jeugdbeweging ook presenteren in geverfde kringloopwinkelmeubels of in kleurrijke zelfgeknutselde kaders. In elke lade van ladekast kan je zo een ander aspect van een ritueel uit de doeken doen. De ideale locatie is natuurlijk het lokaal van de jeugdbeweging zelf! Maar ook een zaal van het lokale museum is een optie of je kan ook de tenten van de jeugdbeweging opzetten en inkleden als tentoonstellingsruimten waarbij je bv. in elke tent een andere traditie aan bod laat komen.
  • Roep vroegere leden van de muziekkapel, vendelgroep of wimpelgroep van de jeugdbeweging op om samen met de huidige leden op te treden. Koppel er een kleine voordracht of tentoonstelling aan i.v.m. het verleden van de traditie.
  • Speel samen met oud-leiding, oud-leden en huidige leden en leiding het favoriete spel dat al jaren meegaat in de jeugdbeweging. Interview vooraf enkele oud-leiders over dit spel en toon op Erfgoeddag enkele fragmenten van deze interviews samen met enkele spelattributen en foto’s uit het verleden/heden.
  • Koppel aan één van bovenstaande activiteiten een ‘museum voor één dag’. Je kan immers ook een tentoonstelling organiseren door een oproep te lanceren bij leden, leiding, kookploegen en oud-leiding van de jeugdbweging. Stuur een feestelijke uitnodiging naar al deze mensen en vraag hen of ze op Erfgoeddag naar het lokaal willen komen en iets wat een leuke of oude traditie van je jeugdbeweging illustreert willen meebrengen. Geef enkele voorbeelden: een foto, het recept van het kampgerecht, een fluit of leidingsbelofte (zoals bij Chiro Stokkel)…. Voorzie steeds invulkaartjes om hun naam, leidingsjaren, (indien relevant: wat ze meebrachten), wat het ritueel voor hen betekende en waarom ze het ritueel in stand willen houden te noteren. Organiseer op het einde van de dag een ‘plechtige’ opening met een receptie en toespraken. Neem zeker een foto van elk voorwerp en het bijhorend verhaal. Nadien kan je deze in een museumkrantje of op je website bundelen.
  • Heeft de jeugdbeweging ook een traditioneel kampgerecht dat al jaren meegaat? Maak het gerecht en stel het tentoon in een openstaande oude frigo! Vul de frigo aan met foto’s uit de oude doos en het ‘authentieke’ recept. Laat getuigenissen van leiders en leden over dit favoriete gerecht horen door een mp3-speler met houder achterin de ijskast te plaatsen.

Bezoek om inspiratie op te doen ook zeker eens de facebookpagina www.facebook.com/deleukstejeugdbewegingstraditie, een pagina waarmee wedstrijden naar de leukste traditie op kamp (2015) en de leukste jeugdbewegingstraditie tout court (2014) georganiseerd worden.

Meer tips i.v.m. erfgoedtentoonstellingen en erfgoedactiviteiten voor jeugdbewegingen vind je in deze brochure (http://www.heemkunde-vlaanderen.be/images/brochure_jeugdbewegingen-en-erfgoed_aangepast1.pdf).

Erfgoeddag 2016 vindt plaats op zondag 24 april 2016. Wil ook jij de tradities en rituelen van jeugdbwegingen op Erfgoeddag in de kijker plaatsen? Dien dan zeker je activiteit uiterlijk op zondag 17 januari 2016 in via www.erfgoeddag.be/inschrijving.

Geplaatst in Varia.