De visioenen van zuster Victoria

Iedere maand plaatsen we een originele heemkundige activiteit ‘in de kijker’. Ook een activiteit van jouw vereniging kan in de kijker komen! We zijn op zoek naar activiteiten die origineel of vernieuwend zijn, of een voorbeeldfunctie kunnen hebben voor andere organisaties. Voldoet jouw activiteit aan die criteria? Stuur dan een verslag en een aantal foto’s naar consulenten@heemkunde-vlaanderen.be, en wie weet staat jouw activiteit volgende maand op onze website.

Deze maand zetten we het heemkundig genootschap ‘De Twee Ambachten’ uit Assenede in de kijker. In Assenede vond Erfgoeddag dit jaar plaats in de deelgemeente Oosteeklo. En dat was niet toevallig. Alle activiteiten hielden namelijk verband met een onwaarschijnlijk verhaal dat onlangs herontdekt werd en dat wonderwel paste binnen het thema ‘Fake?’. Dit echt gebeurde verhaal bood genoeg stof voor het heemkundig genootschap om enkele boeiende en afwisselende activiteiten te organiseren in de periode van Erfgoeddag. Visioenen, passie en extase in de abdij van Oosteeklo op het einde van de 17e eeuw: een zoektocht naar de waarheid.

In Oosteeklo, een klein dorp in het Meetjesland, stond vroeger een abdij. Deze cisterciënzerinnenabdij had heel wat bezittingen in Oosteeklo en omgeving. De abdij kende goede en minder goede periodes. In 1577 sloeg het noodlot echter toe. De geuzen vernietigden niet alleen een groot gedeelte van het dorp en het kerkgebouw, ook het grootste deel van de abdijgebouwen moest eraan geloven. De zusterkes vluchtten halsoverkop naar Gent. Vanaf dan bleven ze daar wonen. Om hun zaken te behartigen, moesten ze echter regelmatig naar Oosteeko terugkeren. Op die manier is de band tussen de zusters van de abdij van Oosteeklo en het dorp Oosteeklo altijd blijven bestaan.

Onlangs werd een onwaarschijnlijk verhaal over zuster Victoria ontdekt. Deze zuster treedt in in de abdij van Oosteeklo in het jaar 1677. Haar verblijf daar zal niet onopgemerkt voorbijgaan.

Op zeker moment krijgt zuster Victoria visioenen. In die visioenen spreekt ze met Jezus, Maria, zielen in het vagevuur en de duivel. Zo komt ze allerlei dingen te weten over haar medezusters, de abdis en de toestand van de abdij. Haar gesprekken met Jezus en zeker met Maria zijn dikwijls heel geruststellend en troostend. De visioenen van de duivel zijn echter heel angstaanjagend. Daarbovenop neemt hij dikwijls de gedaante aan van Jezus of van Maria. Dat maakt de verwarring bij de arme zuster alleen nog maar groter. Maar door haar sterke geloof en haar vele bidden begint ze op de duur de listen van die ‘gemene leugenaar’ te doorzien.

Het blijft echter niet bij visioenen alleen. Zuster Victoria heeft ook stigmata; dat zijn wonden zoals Jezus die ook had toen Hij op het kruis hing. Regelmatig en op de meest onverwachte momenten beginnen deze wonden te bloeden. Dit gaat altijd gepaard met heel veel pijn en de zuster is dan meestal in een soort extase. In die toestand herbeleeft zij dan het lijden en de doodsstrijd van Jezus. Deze spectaculaire gebeurtenissen zetten de toenmalige wereld in rep en roer. Regelmatig komen hooggeplaatste figuren haar bezoeken. Ze verbaast zelfs de grootste criticasters. De getuigen zijn het er allemaal over eens: hier gebeurt een echt mirakel!

Maar, terwijl de zuster in de eenzaamheid van haar cel of tijdens een bezoek ‘op de buiten’, in Oosteeklo, lijdt, staat ook de buitenwereld niet stil. De mirakels van zuster Victoria worden meer en meer bekend. De Kerk besluit om in te grijpen en er wordt een onderzoek gestart. Dit onderzoek wordt geleid vanuit de inquisitie in Rome. Die gaan onverbiddelijk te werk. De zuster wordt naar een ander klooster vervoerd en wordt daar in afzondering opgesloten. Op die manier houden ze haar in de gaten en kijken ze na of de visioenen en de stigmata blijven duren. Haar verhuis brengt een stroom van brieven op gang tussen de abdis van de abdij van Oosteeklo, de bisschop van Gent, de pauselijke afgezant in Brussel, de abt van de abdij van Clairvaux en de inquisitie in Rome.

Uiteindelijk wordt ze door de inquisitie beschuldigd van geveinsde heiligheid. Na lang aandringen mag ze uiteindelijk naar haar oude vertrouwde klooster terugkeren. Maar haar leven daar zal nooit meer hetzelfde zijn. Ze wordt genadeloos gestraft en wordt volledig geïsoleerd van de buitenwereld en van haar medezusters. Meer nog. De overheid verplicht de bisschop van Gent om al haar geschriften, die getuigen van haar mirakels, te verbranden, zodat er over haar nooit meer zou gesproken worden.

Gelukkig voor ons is dat nooit gebeurd. Meer zelfs. In het midden van de 19e eeuw wordt het verhaal van zuster Victoria opnieuw opgerakeld en aan het publiek voorgesteld. Met weinig succes echter. Opnieuw wordt de zuster monddood gemaakt. Vandaag is daar eindelijk verandering in gekomen. Na uitgebreid archiefonderzoek is het verhaal van de zuster opnieuw gereconstrueerd en wordt het aan het grote publiek voorgesteld door middel van een wetenschappelijk verantwoorde publicatie, met medewerking van doctor Katrien Heene.

Daarnaast werd in de kerk van Oosteeklo het verhaal van zuster Victoria verteld door Tine Ruysschaert. Zij bracht een evocatie geschreven door Stefan Broeckx. Een week later, tijdens Erfgoeddag op 25 april, werden meer dan 200 bezoekers verwelkomd op de oude abdijsite. Zelfs Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege kwam een kijkje nemen. Deze bezoekers konden in het oudst overgebleven gebouw van de abdij van Oosteeklo luisteren naar de geschiedenis van de abdij en kijken naar een verfilming van de evocatie van Tine Ruysschaert. Ook tijdens ‘Zomer vol verhalen’, een initiatief in het Meetjesland, zal het verhaal van zuster Victoria gebracht worden.

Het Victoria-project wordt ondersteund door twee uitgaven van het heemkundig genootschap: een speciaal rijkelijk geïllusteerd themanummer met twintig vlot leesbare artikels over de geschiedenis van het kerkelijk leven in groot-Assenede in al zijn facetten, en een publicatie over zuster Victoria met onder meer de nooit eerder verschenen uitgave van alle teksten en brieven in verband met deze zaak en heel wat foto’s.

Op die manier zal het wonder dat in de abdij van Oosteeklo is gebeurd, nooit vergeten worden.

Fotogalerij

[nggallery id=11]

Met dank aan Frank Baete en Omer de Vriendt voor het verslag en de foto’s.
Website: www.detweeambachten.be

Print Friendly, PDF & Email
Geplaatst in Activiteit in de kijker.