Cursusreeks: Vreemdelingendossiers als bron voor de lokale geschiedenis

Cursusreeks: Hoe schrijf ik een historisch verantwoorde tekst?

Migratie is brandend actueel. De vele vluchtelingen die recent vanuit conflictgebieden hun land ontvluchten zijn hier een sprekend bewijs van. Daarenboven is migratie geen recent fenomeen. Integendeel, het is een fenomeen van alle tijden. Over deze migratiebewegingen naar België zijn in de archieven veel sporen terug te vinden. Het Rijksarchief bewaart net zoals verschillende stads en gemeentearchieven, miljoenen historische vreemdelingendossiers.

Vanaf de jaren 1840 werd voor elke vreemdeling die naar België kwam een dossier aangemaakt in de gemeente van aankomst. Een kopie van deze dossiers werd overgemaakt aan de Vreemdelingenpolitie in Brussel waar bijgevolg een centrale databank ontstond. Deze vreemdelingendossiers vormen vandaag een uitstekende bron voor zowel genealogisch onderzoek als voor diepteonderzoek naar de politieke, economische en culturele dimensies van de wisselwerking tussen vreemdelingen en verschillende lagen van de Belgische samenleving. De vreemdelingendossiers zijn vaak een neerslag van de wantrouwige blik van de autoriteiten ten aanzien van migranten en vormen daarom een uitstekend vertrekpunt om historische bronnen op een kritische manier te leren bekijken en analyseren. Bovendien gaat het om een erg rijke en gevarieerde bron. De dossiers verschaffen informatie over de identiteit en de herkomst van de vreemdelingen, hun vestigingsplaats, hoe lang ze bleven, de beroepen die ze uitoefenden, de netwerken die ze opbouwden en de overtredingen die ze begingen.

De deelnemers van deze cursus zullen kunnen grasduinen in de duizenden negentiende-eeuwse vreemdelingendossiers en worden aangemoedigd deze te linken aan de migratiegeschiedenis van hun eigen streek. Met deze bron als vertrekpunt overlopen we de verschillende stappen die je moet zetten om tot een verantwoorde historische tekst te komen. Hoe formuleer je een interessante onderzoeksvraag met betrekking tot de vreemdelingendossiers en je werkgebied? Hoe ontstond de bron en wat was de historische context waar je rekening mee moet houden? Welke informatie kan je erin terugvinden en hoe zoek je die op in de archieven? Hoe formuleer je je onderzoeksresultaten in een interessant geschreven artikel? Mag je alles publiceren? Kortom hoe schrijf je als niet-historicus een deftig leesbaar historisch artikel?

Deze specifieke cursusreeks wordt enkel georganiseerd in Vlaams-Brabant. In de andere provincies wordt telkens een andere bron als basis van de cursusreeks genomen.

Doelgroep

Dit is een cursus voor lokale erfgoedorganisaties en individuele heemkundigen die een grondige basiskennis over de bronnen in kwestie wensen te verwerven (niet voor gevorderden).

Spreker

Sarah Heynssens, projectmedewerker IMMIBEL voor het Algemeen Rijksarchief

Tijdstip

Telkens op dinsdagavond van 19u tot 21u30

Data, locaties en inhoud sessies

  • Sessie 1: 22 november 2016| Migratie en lokale geschiedenis: casestudie Leuven
    (Stadsarchief Leuven)
  • Sessie 2: 29 november 2016 | Kennismaking met de bron
    (Rijksarchief Leuven)
  • Sessie 3: 6 december 2016 | Van bron tot studie
    (Rijksarchief Leuven)
  • Sessie 4: 13 december 2016 | Van werkstuk tot publicatie
    (Rijksarchief Leuven)

Inschrijven

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen vóór de workshop(s) via het inschrijvingsformulier onderaan deze pagina. Het wordt ten zeerste aangeraden de volledige reeks te volgen omdat er voortgebouwd wordt op de vorige lessen. Wanneer de maximumcapaciteit (25 deelnemers) bereikt wordt, krijgen deelnemers die de volledige cursusreeks volgen voorrang. Voor meer informatie kan je terecht bij Daphné Maes op daphne.maes@heemkunde-vlaanderen.be of op 015/20.51.74.

Deelnemen kost 16 euro voor de volledige reeks of 5 euro per les. Tijdens de workshops ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE79 0682 2185 9033, BIC: GKCCBEBB met als vermelding ‘Vreemdelingenregisters + naam deelnemer’.

Deze vorming is een samenwerking tussen Heemkunde Vlaanderen en het Rijksarchief. Het Rijksarchief is partner van het IMMIBEL-project dat onderzoek verricht naar migratie in België in de negentiende eeuw. Het project wordt gefinancierd door het federale wetenschapsbeleid. Meer informatie over dit project is te lezen op de project-website: www.immibel.arch.be

Naam

E-mailadres

Organisatie

Adres

Telefoonnummer

Aantal deelnemers

Namen deelnemers

Schrijft in voor

Opmerkingen (wens je bijvoorbeeld een factuur?)

Kruis dit vakje aan als je de maandelijkse e-nieuwsbrief van Heemkunde Vlaanderen wenst te ontvangen.

logos_vreemdelingen

Geplaatst in Vorming.