Heemkunde Vlaanderen

Hoe bescherm je je collectie tegen ongedierte?

Insecten kunnen veel schade aanrichten. Grote boosdoeners zijn meestal de larven. Om maar enkele ongewenste gasten te noemen:

• De mottenlarve houdt van textiel van dierlijke oorsprong zoals wol, zijde, bont, huiden of haar.
  
• De larven van de houtwormkever knagen gangen in hout. Je herkent hun aanwezigheid door stapeltjes boormeel.
  
• Zilversvisjes kunnen schade aanrichten in papier, textiel en sommige synthetische stoffen. Ze houden van een vochtrijke omgeving.
  
• De uitwerpselen van vliegen kunnen schilderijen of papier beschadigen.
  
• Knaagdieren eten van papier, textiel en zacht hout.

Veel schade kan je eenvoudig voorkomen. Je houdt gewoon volgende regels in acht:

1. Onderhoud interieur

• Stof trekt insecten aan. Maak het museum daarom zo vaak mogelijk schoon. Stofzuig ook achter meubels, onder rekken en tapijten en rond de stookketel.

• Controleer geregeld de zolder, de kelder en het dak.
  

• Bescherm objecten tegen stof door ze op te bergen in dozen of ze te beschermen met stofhoezen en gordijnen.
  

• Bewaar verpakkingsmaterialen niet in de buurt van je collectie. Ze trekken insecten aan. Houd geen gebruikt verpakkingsmateriaal bij.
  

• Houd ramen en deuren gesloten. Zo vermijd je dat insecten binnenvliegen of – kruipen. Moet je toch een raam openen? Gebruik dan een vliegenraam.
  

• Vermijd vochtproblemen en isoleer waterleidingen.
  

• Planten, bloemen en haardblokken kunnen insecten verbergen. Zet planten nooit in een omgeving met museumvoorwerpen of gebruik kunststof planten.

> naar boven

2. Onderhoud exterieur

• Controleer de buitenkant van het gebouw op wat insecten kan aantrekken: bijennesten, vogelnesten, puin, dode bomen en vuilnis. Verwijder deze aantrekkingshaarden.
  

• Zorg ervoor dat alle afvoerleidingen afgeschermd zijn.
  

• Verwijder vogelnesten van daken, uit dakgoten en uit schoorstenen.
  

• Bevestig afschermingen over ventilatiegaten in het dak. Zo voorkom je dat volgens er nesten bouwen.

> naar boven

3. Voedselresten vermijden

Voedsel en voedselresten trekken ongedierte aan. Een groenten-, tuin- en fruitafvalcontainer in de zon: ongedierte verzekerd!

• Gooi voedselresten dagelijks weg.

• Voorzie vuilnisemmers van deksels en ledig ze buiten het museum.

• Eet en drink alleen waar dit mag.

• Houd cafetaria en refter proper.

> naar boven

4. Nieuwe aanwinsten en bruiklenen

• Controleer nieuwe aanwinsten en bruiklenen in een afzonderlijke ruimte die is afgescheiden van de rest van de verzameling.
  

• Inspecteer het verpakkingsmateriaal.
  

• Gooi vuil verpakkingsmateriaal weg.
  

• Plaats alle vermoedelijk door insecten aangetaste voorwerpen in quarantaine. Dit wil zeggen : wikkel het voorwerp in een blad wit papier en verzegel het gedurende meerdere weken in een plastic zak. Raadpleeg een deskundige.
  

> naar boven

5.    Ongedierte snel opsporen

Als je ongedierte snel opspoort, kun je een plaag vermijden. Let op dode of levende insecten, insectenresten of omhulsels, uitwerpselen, boormeel of kleine schavelingen en schade aan voorwerpen zoals gaten of losse haren (bij bont). Bepaalde houtborende insecten kun je ook detecteren door het kloppende geluid dat ze maken. Knaagsporen, uitwerpselen en nesten wijzen op de aanwezigheid van knaagdieren en andere kleine dieren. Goed uit je ogen kijken, is dus de boodschap.

> naar boven

Leestips

Verzekerde De Bewaring

Dit werk geeft allerlei tips voor het behoud van museale collecties, archief en ander roerend erfgoed. De teksten zijn toegankelijk, al zijn ze vooral bedoeld voor professionele instellingen. Je kan dit werk bestellen bij Culturele Biografie Vlaanderen vzw.